हुनत नेपाली नयाँ वर्ष आउँदो वैशाखबाट सुरु हुने छ । तथापी बदलिँदो विश्वव्यवस्थाका कारण नेपालमा पनि अग्रेजी क्यालेण्डर भित्तामाथी झुण्ड्याउने र दैनिकी निर्धारण गर्नु पर्ने अवस्था छ । किनकी प्रत्येकजसो घरबाट विदेशमा काम गर्ने परिवारका सदस्य अग्रेजी क्यालेण्डरमा अभ्यस्त हुनुपर्ने हुन्छ । त्यस्तै नेपालमा प्रचलित अर्थसंसारका विभिन्न अवएवहरु अग्रेजी मितिमा जडित हुने भएकाले नेपाली मानसिकतामा पनि अगे्रजी वर्षको गन्ध आउन थालेको छ ।
अव फेरी कहिल्यै नफर्किने गरि बिदा भएको २०२५ ले विश्वभरी विभिन्न घटनाहरु घटाएर गयो । नेपालमा पनि यसै सालमा कहाली लाग्दो जेन.जि आन्दोलन भयो । सिंहदरबार जस्ता ऐतिहासिक धरोहर नष्ट भए धेरै व्यक्तिका घरवास जले । ज्युधनको क्षती भयो । तत्कालिन कांग्रेस एमाले गठबन्धन र विशेष गरि सरकारको नेतृत्वकर्ता एमालेका खड्क प्रसाद ओलीको दम्भका कारण देशले अनावश्यक क्षती व्यहोर्यो । त्यसका साथै ओली सरकार ढल्न पुग्यो भने शंका सहित नेपाली राजनीतिमा नयाँ अध्याय सुरु भयो ।
त्यस्तै विश्व परिवेशमा पनि २०२५ ले विभिन्न छाप छोडेर गएको छ । आशा भन्दा धेरै निराशा फैलाएर बिदावारी भएको सन् २०२५ मा कहाँ–कहाँ के–के भयो छोटकरीमा चर्चा गरौं । विश्व गएको बाह्र महिना अन्तर्राष्ट्रिय परिवेशमा द्वन्द्व र विवादका घटनाहरु धेरै घटे । विश्व व्यवस्थामा अमेरिकी नेतृत्वको एकछत्र राजले निम्त्याएका अप्रत्याशित दुर्घटनाले उसप्रतिको धारणा थप नकरात्मक बन्दै गयो । त्यस्तै ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकको तमाशा र आयोजक शहर पेरिसको सुन्दरताले सबैलाई सहयोग र सहकार्यले के हासिल गर्न सक्छ भनेर सम्झायो २०२५ ले प्रेरणाका केही उदाहरणहरू प्रदान गर्यो् ।
अर्थतन्त्रका समाचारहरुमा केन्द्रित केन्द्रित जापानी सञ्चारमाध्यमहरु ः
सरसर्ती जापान स्थित सञ्चारमाध्यमहरुका विश्लेषणहरु हेर्दा, विदेशी नागरिकहरुका लागि कडा कानुनी व्यवस्था गर्नुपर्ने माग राखेका नयाँ जापानिज राजनैतिक दलहरु र जापान स्थित इमिग्रेसनहरुको सक्रियताका विषयमा नेपाली समुदायहरुविचमा हुने सनसनीपुर्ण छलफलहरु सामान्य लाग्छन् । यहाँ स्थित मुलधारका पत्रपत्रिकाहरुले आर्थिक र अर्थतन्त्रकै विषयमा आफ्ना प्रस्तुतिहरु पस्किएको देखिन्छ । बरु २०२५ का गतिविधिहरुमा कोकुहो नामक फिल्मको चर्चा गरिएको छ । बक्स अफिसमा रेकर्ड राख्दै वर्षको सबैभन्दा धैरै १७.३८ अर्ब येन कमाउने उक्त फिल्मको बारेमा वर्णन गरिएको छ । धर्मपुत्र ग्रहण गरिएको केटाको काबुकी महाकाव्य बारेको कथा बोक्ने उक्त फिल्म सहित पहिलो जापानी प्रधानमन्त्री ताकाइचीले अर्थतन्त्र अभिबृद्धिका लागि अमेरिकी,कोरियन राष्ट्रपति तथा भारतीय प्रधानमन्त्री मोदी सान संग द्धिपक्षिय वार्ता गरेको समाचारहरु त्यहाँ पढ्न पाइन्छ । त्यस्तै अप्रिलमा ओसाका कान्साइ क्षेत्रमा १६० भन्दा बढि देशहरुबाट २ करोड पचास लाख भन्दा बढि आगन्तुकहरु सहभागी भएको व्यापार मेला (कान्साइ एक्स्पो ) को बारेमा त्यहाँ चर्चा गरिएको छ । साथै ताइवानको विषयमा जापानी प्रधानमन्त्रीले दिएको अनावश्यक अभिव्यक्तिले चीन र जापानविच चुलिएको भनिने विवादलाई पनि यहाँका पत्रपत्रिकाले सामान्यरुपमै प्रस्तुत गरेको देखिन्छ ।
सरसर्ती जापान स्थित सञ्चारमाध्यमहरुका विश्लेषणहरु हेर्दा, विदेशी नागरिकहरुका लागि कडा कानुनी व्यवस्था गर्नुपर्ने माग राखेका नयाँ जापानिज राजनैतिक दलहरु र जापान स्थित इमिग्रेसनहरुको सक्रियताका विषयमा नेपाली समुदायहरुविचमा हुने सनसनीपुर्ण छलफलहरु सामान्य लाग्छन् । यहाँ स्थित मुलधारका पत्रपत्रिकाहरुले आर्थिक र अर्थतन्त्रकै विषयमा आफ्ना प्रस्तुतिहरु पस्किएको देखिन्छ । बरु २०२५ का गतिविधिहरुमा कोकुहो नामक फिल्मको चर्चा गरिएको छ । बक्स अफिसमा रेकर्ड राख्दै वर्षको सबैभन्दा धैरै १७.३८ अर्ब येन कमाउने उक्त फिल्मको बारेमा वर्णन गरिएको छ । धर्मपुत्र ग्रहण गरिएको केटाको काबुकी महाकाव्य बारेको कथा बोक्ने उक्त फिल्म सहित पहिलो जापानी प्रधानमन्त्री ताकाइचीले अर्थतन्त्र अभिबृद्धिका लागि अमेरिकी,कोरियन राष्ट्रपति तथा भारतीय प्रधानमन्त्री मौदी सान संग द्धिपक्षिय वार्ता गरेको समाचारहरु त्यहाँ पढ्न पाइन्छ ।
कम्बोडिया र थाइल्याण्ड बीचको तनाव ः
उत्तरी देशहरु कम्बोडिया र थाइल्याण्ड बीच जुलाईमा विवाद पर्याे । १ करोड ७० लाखभन्दा बढी जनसंख्या भएको कम्बोडिया आफ्नो छिमेकी थाइल्याण्ड भन्दा धेरै सानो र सैन्य रूपमा कमजोर छ, जसको जनसंख्या चार गुणा ठुलो छ । एक शताब्दी पुरानो सीमा विवादले तिनीहरुमा तनाव थपिदियो । विशेष गरी, कम्बोडिया र थाइल्याण्ड दुवैले दुई देशहरूलाई विभाजित गर्ने जंगली डांगरेक पर्वतहरूमा अवस्थित एक प्राचीन मन्दिर, प्रसत ता मुएन थोमको स्वामित्व कसको हो भन्नेमा थियो तर सीमाको दुवै छेउमा जटिल घरेलु राजनीतिले ती सुप्त तनावहरूलाई खुला द्वन्द्वमा धकेलेको थियो । प्रारम्भिक लडाईमा धेरै दर्जन मानिसहरूको मृत्यु भयो र हजारौंलाई विस्थापित गरियो। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले हस्तक्षेप गरे र लडाई बन्द नभएसम्म कम्बोडिया र थाइल्याण्डसँग व्यापार वार्ता रोक्ने धम्की दिए । त्यसपछि त्यहाँको विवाद साम्य हुन गयो ।
इसाईहरुका नयाँ पोप ः
संसारभरि सबैभन्दा धेरै धर्मावलम्बी भएको इसाइ धर्मका प्रमुख काडिनल रोबट प्रिभोस्ट पोप लियो चौधौं बने
रोमन क्याथोलिक चर्चमा २६७ पोपहरू छन् । २०२५ सम्म, तिनीहरूमध्ये एक जना पनि उत्तर अमेरिकाबाट आएका थिएनन्, संयुक्त राज्य अमेरिका त परै जाओस् । अप्रिल २१ मा, बिरामी पोप फ्रान्सिसको स्ट्रोकबाट अचानक मृत्यु भयो । उनी एक दर्जन वर्षदेखि पोप थिए । त्यसपछि रोमन क्याथोलिक चर्चले अन्तर–नियम भनिने अवधिमा प्रवेश गर्यो, जुन नयाँ पोप चयन नभएसम्म रहन्छ । समय–सम्मानित परम्परा पछ्याउँदै, भाग लिन योग्य १३३ कार्डिनलहरू रोममा अर्को पोप चयन गर्ने औपचारिक प्रक्रिया, कन्क्लेभको लागि भेला भए । पहिलो तीन मतपत्रहरूमा सिस्टिन चैपलको चिम्नीबाट कालो धुवाँ निस्किएको देखियो, जसले संकेत गर्दछ कि कसैले पनि आवश्यक दुई–तिहाइ समर्थन प्राप्त गरेको छैन । त्यसपछि चौथो मतपत्रमा, धुवाँ सेतो भयो । कन्क्लेभले कार्डिनल रोबर्ट प्रिभोस्टलाई छनोट गरेको थियो । शिकागोको दक्षिण तर्फ जन्मेका र हुर्केका भिलानोभा विश्वविद्यालयका स्नातक, उनले पेरुमा दुई दशकभन्दा बढी समय बिताए, पहिले मिसनरी काम गरे र त्यसपछि चिक्लायोको बिशपको रूपमा ।
भारत पाकिस्तान विवाद, नत्र चिसै पानीले नुहाउँछु !
सन् २००० मा, तत्कालिन अमेरिकी राष्ट्रपति बिल क्लिन्टनले कश्मीरलाई “संसारको सबैभन्दा खतरनाक ठाउँ“ भनेका थिए । भारत प्रशासित जम्मू कश्मीरको पहलगाम नजिकै पाँच आतंककारीहरूले २६ जनाको हत्या गरेको दुई हप्तापछि, यस क्षेत्रलाई लिएर भारत र पाकिस्तानबीचको तनाव मे महिनामा खुला द्वन्द्वमा परिणत भयो । २००८ मा मुम्बईमा १७५ जनाको ज्यान जाने गरी भएको आतंकवादी आक्रमणमा संलग्न पाकिस्तानमा आधारित आतंकवादी संगठन लश्कर–ए–तैयबाले पहलगाम आक्रमणलाई प्रायोजित गरेको हुन सक्छ । २००८ मा, भारतले बदला लिन अस्वीकार गर्यो। यद्यपि, यस पटक, यसले पाकिस्तान भित्र “आतंकवादी पूर्वाधार“ भनिने ठाउँमा प्रहार गर्यो। पाकिस्तानले भारतीय सैन्य अड्डाहरू विरुद्ध ड्रोन र मिसाइल आक्रमणको जवाफ दियो र भारतका दुई सबैभन्दा उन्नत लडाकु विमानहरू खसाल्यो । भारतले बदलामा पाकिस्तानी शहर लाहोर वरपरको हवाई रक्षा प्रणालीहरू नष्ट गर्यो । आधा शताब्दीमा उनीहरूको सबैभन्दा तीव्र लडाईबाट दुवै पक्षले अर्थपूर्ण सैन्य लाभ हासिल गरेनन्, र तीन दिन पछि युद्धविराममा सहमत भए ।
डीपसिकले पिटेको तहल्का ः
संयुक्त राज्य अमेरिका र चीन विश्वका दुई प्रमुख एआई शक्तिहरू हुन्, र अरू कोही पनि नजिक छैनन् । चिनियाँ फर्म डीपसिकले जनवरीमा विश्वव्यापी ध्यान खिचेको थियो जब यसले अत्याधुनिक एआई सञ्चालनका लागि आवश्यक मानिने उन्नत एनभिडिया चिप्स प्रयोग नगरी उत्कृष्ट अमेरिकी एआई मोडेलहरूसँग मिल्दोजुल्दो एआई मोडेल जारी गर्यो । विज्ञहरूले डीपसिकको दावीलाई चुनौती दिए, तर अमेरिकी फर्महरूले तिनीहरूलाई आफ्नै एआई लगानीमा दोब्बर हुने कारणको रूपमा लिए । एआई विकासमा चिप्सको महत्त्वले ट्रम्प प्रशासनको प्रारम्भिक निर्णयलाई जारी राख्न र त्यसपछि संयुक्त राज्य अमेरिकामा वा अमेरिकी प्रविधिमा बनाइएका उन्नत अर्धचालकहरूको निर्यातमा बाइडेन प्रशासनले लगाएको प्रतिबन्धहरू विस्तार गर्न प्रेरित गर्यो ।
रोकिएन सुडानको भयानक गृहयुद्ध ः
“पृथ्वीमा नर्क“ भनेर चिनिने सुडानको लगभग तीन वर्ष लामो गृहयुद्धको सबैभन्दा राम्रो वर्णन हुन सक्छ । यो लडाइँमा जनरल अब्देल फताह अल–बुरहानको नेतृत्वमा रहेको सुडानी सशस्त्र बल (क्ब्ँ) ले मोहम्मद हमदान “हेमेदती“ डागालोको नेतृत्वमा रहेको र्या पिड सपोर्ट फोर्सेस (च्क्ँ) विरुद्ध संघर्ष गरिरहेको छ । अक्टोबर २०२१ मा दुई जनाले सत्ता कब्जा गरे तर अन्ततः पतन भयो । कुनै पनि पक्षले निर्णायक सफलता हासिल गरेको छैन, र धेरै मोर्चाहरूमा लडाइँ जारी छ । क्ब्ँ ले लाल सागरमा रहेको पोर्ट सुडानबाट शासन गर्छ, पूर्व र उत्तरका प्रमुख शहरहरू नियन्त्रण गर्छ, र सुडानको वैध सरकारको रूपमा मान्यता प्राप्त छ । यसैबीच, च्क्ँ ले मध्य र पश्चिमी सुडानमा डार्फर र अन्य क्षेत्रहरूको अधिकांश भाग नियन्त्रण गर्दछ । प्रत्येक पक्षमा विदेशी समर्थकहरू छन्, जसमा क्ब्ँ लाई समर्थन गर्ने देशहरू मध्ये इजिप्ट, रूस र टर्की छन् । च्क्ँ लाई समर्थन गर्ने देशहरू मध्ये चाड, इथियोपिया र संयुक्त अरब इमिरेट्स छन्। युद्धको मानवीय मूल्य अचम्मलाग्दो छ । ४००,००० भन्दा बढी मानिसहरूको मृत्यु भइसकेको छ र बाह्र लाखभन्दा बढी विस्थापित भएका छन् । देशको धेरैजसो भाग अनिकालको सामना गरिरहेको छ । मानवीय सहायताको माग उपलब्ध स्रोतहरूभन्दा धेरै बढी छ ।
गाजा क्षेत्रमा दोहोरिरहने उथलपुथल ः
दुई वर्षको क्रूर लडाइँ पछि, इजरायल र हमास अक्टोबरमा युद्धविराममा सहमत भए। ज्ुनचाहिँ यो वर्षको दोस्रो थियो। अमेरिकाले जनवरीमा युद्धविरामको लागि वार्ता गर्यो । जसले गाजामा मानवीय सहायता बढायो, हमासले तेत्तीस जना बन्धकहरूलाई रिहा गर्न नेतृत्व गर्यो, र इजरायललाई लगभग २,००० प्यालेस्टिनी कैदीहरूलाई मुक्त गर्न प्रेरित गर्यो । दुई पक्षले विस्तारका सर्तहरूमा असहमति जनाएपछि मार्चको मध्यमा जटिलता थपियो । अक्टोबरमा युद्धविरामलाई अगाडि बढाउन अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले केन्द्रीय भूमिका खेलेका थिए, जसमा कतार, टर्की र इजिप्टले पनि मध्यस्थता गर्न मद्दत गरेका थिए । सम्झौताले गाजाको लागि तीन चरणको शान्ति योजना प्रस्तुत गरेको थियो ।
रुस तथा युक्रेन विचको तनावै तनाव
२०२५ मा पनि रुस र युक्रेन विचको तनाव कायमै रह्यो । रूसले आफ्नो क्षेप्यास्त्र र ड्रोन अभियानहरू तीव्र बनायो, बारम्बार युक्रेनी शहरहरूमा आक्रमण गर्यो, जसले गर्दा ठुलो नागरिक हताहती भयो । त्यहाँका प्रमुख पूर्वाधारमा क्षति पुग्यो । मार्चमा, रूसले आफ्नो कुस्र्क प्रान्त पुनः प्राप्त गर्यो , जुन युक्रेनले अगस्ट २०२४ मा अचानक आक्रमण गरेर कब्जा गरेको थियो । यद्यपि, युक्रेनमा रूसी प्रगतिहरू थोरै थिए; रूसले २०२५ मा युक्रेनी क्षेत्रको आफ्नो नियन्त्रण १ प्रतिशत भन्दा कमले बढायो । ती लाभहरू डरलाग्दो मूल्यमा आए, रूसले हरेक दिन लगभग एक हजार सैनिकहरू गुमायो । युक्रेनको क्षति धेरै कम छ, तर यसको जनसंख्या रूसको एक तिहाइ मात्र हो । युक्रेनले जुनमा अपरेशन स्पाइडर वेबको साथ संसारलाई चकित पारेको थियो, जुन रूसको गहिरोमा गोप्य ड्रोन आक्रमण थियो जसले पाँचवटा हवाई अड्डाहरूमा प्रहार गर्यो । यद्यपि, आक्रमणले युद्धको आधारभूत गतिशीलता परिवर्तन गरेन । विज्ञहरूले रूस र युक्रेन कति समयसम्म लडाई जारी राख्न सक्छन् भन्ने बारेमा बहस गर्छन्, यद्यपि युक्रेनको स्थिति बढी अनिश्चित देखिन्छ । अमैरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले किभसँग जित्न आवश्यक पर्ने “कार्डहरू“ नभएकोमा जोड दिएका छन्, र उनी अझै पनि अमेरिकी समर्थन बढाउने पक्षमा छन ्। युरोपले किभलाई पर्याप्त आर्थिक र सैन्य सहयोग प्रदान गरिरहेको छ, र युरोपेली संघले २०२५ को अन्त्यमा किभलाई १०५ अर्ब डलर ऋण प्रदान गर्न सहमति जनाएको छ । यसले आगामी दुई वर्षमा युक्रेनको आर्थिक आवश्यकताको दुई तिहाइ भाग पूरा गर्नुपर्छ। ट्रम्पले युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीलाई यद्धविराम स्वीकार गर्न दबाब दिइरहेका छन् जुन धेरै विज्ञहरूले रूसको पक्षमा धेरै झुकाव भएको ठान्छन् । तैपनि, रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले थप समयको लागि पर्खने सम्भावना देखिन्छ ।
इजरायल–प्यालिष्टाइन युद्धको विचमा अचानक निस्किएको इरानी “ट्विष्ट”
संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानको आणविक सुविधाहरूमा आक्रमण गर्छन् केही युद्धहरू वर्षहरूमा मापन गरिन्छ, अरू दिनहरूमा । इजरायल र इरान बीचको जुन टकराव पछिल्लो श्रेणीमा पर्दछ; यसलाई अब बाह्र–दिने युद्धको रूपमा चिनिन्छ। यो झडप वर्षौंदेखि भइरहेको थियो । इजरायलले लामो समयदेखि इरानको आणविक महत्वाकांक्षा र मध्य पूर्वभरि इजरायल विरोधी मिलिशियाहरूको लागि यसको समर्थनलाई अस्तित्वगत खतराको रूपमा हेरेको छ । अक्टोबर ७, २०२३ मा हमासको आक्रमणपछि, इजरायलले लेबनान, इराक, सिरिया र यमनमा इरानी प्रतिनिधिहरूलाई लक्षित गर्यो । यी अपरेशनहरूले तेहरानको इजरायली आक्रमणलाई रोक्न तथाकथित प्रतिरोधको अक्ष प्रयोग गर्ने क्षमतालाई कमजोर बनायो । अक्टोबर २०२४ मा, इजरायली हवाई आक्रमणले इरानको क्षेप्यास्त्र सुविधाहरूलाई ध्वस्त पार्यो । जुन २०२५ मा, इरानले चाँडै थोरै संख्यामा कच्चा आणविक हतियारहरू निर्माण गर्न सक्ने बिन्दु नजिक पुगेपछि, इजरायलले अपरेशन राइजिङ लायन सुरु गर्योा । यसमा इरानी आणविक र ब्यालिस्टिक–क्षेप्यास्त्र सुविधाहरू, साथै सैन्य अड्डाहरू र कमाण्ड नोडहरूमा हवाई आक्रमण र राजनीतिज्ञहरू, सैन्य नेताहरू र आणविक वैज्ञानिकहरूको हत्या समावेश थियो । इरानले इजरायलमा क्षेप्यास्त्र र ड्रोनहरू प्रहार गरेर बदला लियो । अमेरिकी सेनाको सहयोगमा, इजरायलले धेरैजसो ब्यारेजहरू खसाल्यो । त्यसपछि, जुन २२ मा, अमेरिकी बि२ बमवर्षक र टोमाहक मिसाइलहरूले अपरेशन मिडनाइट ह्यामरको भागको रूपमा इरानको आणविक सुविधाहरूमा प्रहार गरे । तथापी इरानले आक्रमणकौ समय अगावै आफ्ना भट्टीहरु स्थानान्त्रण गरेर सुरक्षित भएको कुराहरु पनि बाहिरिएका छन् ।
चीनले विश्वसामु प्रदर्शन गरेको शक्ति ः
इतिहासमा २०२५ लाई चीनले संयुक्त राज्य अमेरिका बराबरको महाशक्तिको रूपमा स्थापित भएको वर्षका रूपमा लिन सकिने गरी चीनले आफ्नो कौशल तथा तागतको प्रदर्शन गरेको छ । लगाउन सक्छन् । दशकौंसम्म, वाशिंगटनले आफ्नो विदेश नीति उद्देश्यहरूलाई अगाडि बढाउन आर्थिक प्रभुत्व, विशेष गरी अन्तर्राष्ट्रिय वित्तको प्रयोग गर्यो । अप्रिल २०२५ र फेरि अक्टोबरमा, बेइजिङले देखायो कि यसले आफ्नो आर्थिक फाइदाहरूलाई पनि हतियार बनाउन सक्छ । यसको हकमा, औद्योगिक र सैन्य अनुप्रयोगहरूको विस्तृत दायराको लागि आवश्यक दुर्लभ–पृथ्वी खनिजहरूबाट लाभ उठाइन्छ । चीनले दुर्लभ–पृथ्वी आपूर्ति श्रृंखलामा प्रभुत्व जमाउन वर्षौंसम्म काम गरेको छ; यसले अब विश्वको दुर्लभ–पृथ्वी खानीको लगभग ६० प्रतिशत र यसको प्रशोधन क्षमताको ९० प्रतिशत नियन्त्रण गर्दछ । आफ्नो प्रभुत्वलाई हतियार बनाउने चीनको इच्छा कुनै गोप्य कुरा थिएन । बेइजिङले २०१० मा सेनकाकु (वा दियाओयु) टापुहरूमा क्षेत्रीय विवादको क्रममा जापानमा दुर्लभ–पृथ्वी निर्यातमा कटौती गर्यो । चेतावनीको बाबजुद, संयुक्त राज्य अमेरिकाले आफूलाई बचाउन थोरै गरे । जब ट्रम्पले अप्रिलमा चीनमा शुल्क बढाए, बेइजिङले चुम्बक र सात दुर्लभ पृथ्वी खनिजहरूको संयुक्त राज्य अमेरिकामा निर्यात रोक्यो । एक महिना भित्र, ट्रम्पले आफ्नो शुल्क घटाए । अक्टोबरमा, ट्रम्पले चीनमा उन्नत अर्धचालक चिप्स र प्रविधिको निर्यातमा थप प्रतिबन्ध लगाएपछि, बेइजिङले चिनियाँ दुर्लभ पृथ्वी खनिजहरू प्रयोग गर्ने उत्पादनहरूको निर्यातमा नयाँ नियमहरू लागू गर्यो । अमेरिकी अर्थतन्त्रमा सम्भावित रूपमा ठुलो अवरोधको सामना गर्दै, ट्रम्पले आफ्नो निर्यात नियन्त्रणहरूको कार्यान्वयनमा ढिलाइ गर्योे र चीनलाई लक्षित धेरै अन्य उपायहरू त्याग्यो । बेइजिङले आफ्नो अक्टोबर नियमहरूको कार्यान्वयनलाई एक वर्षको लागि ढिलाइ गर्यो, जसले सुझाव दियो कि अमेरिकी प्रभुत्व रोक्नलाई चीन तम्तयार छ ।
सन्दर्भ सामाग्री :
न्युर्योक टाइम्स, हेराल्ड ट्रिब्युन, द हिन्दु, निप्पोन डटकम,छिन्चु न्युज,बि.बि.सि ब्रोडकास्ट लगायत विभिन्न पत्रपत्रिकाहरु
