वीर योद्धालाई सक्ने श्रापको शक्ति !

वीर योद्धालाई सक्ने श्रापको शक्ति !

भुइँ पाटी
आइतवार, कार्तिक ४ २०८१

  • हिन्दुशास्त्रको चर्चित कथा महाभारतमा कर्ण नायक रुपमा देखिएका छन् । वेद व्यासद्वारा लिखित महाभारत कर्ण र पाण्डवहरूको जीवनमा केन्द्रित छ । कर्ण महाभारतका उत्कृष्ट धनुर्धरहरू मध्ये एक थिए । कर्ण पाण्डवहरूका छैटौँ भाइ थिए । भगवान परशुराम आफैले कर्णको श्रेष्ठता स्वीकार गरेका थिए । कर्णकी वास्तविक आमा कुन्ती थिइन् र कर्णसहित सबै पाण्डवहरूका धर्मपिता महाराज पाण्डु थिए । कर्णका वास्तविक पिता भगवान सूर्य थिए । पाण्डु र कुन्तीको विवाह नहुँदै कर्णको जन्म भएको थियो । यसरी अबैध रुपमा जन्मिएका कर्णको यथार्थ आमा कुन्ति र बाबु सुर्यनारायणलाई मात्रै थाहा थियो । कर्ण दुर्योधनका सहृदयी मित्र भएकाकारण उनले महाभारत युद्धमा आफ्ना दाजुभाइहरू विरुद्ध लडे । 
    कर्णले आफ्नो जीवनभर प्रतिकूल परिस्थितिहरू विरुद्ध लडे । कर्णले आफूले  योग्य भएको सबै कुरा कहिल्यै पाएका थिएनन् । कर्ण हस्तिनापुरको सिंहासनको लागि अधिकार पाउन योग्य थिए किनभने उनी कुरु शाही परिवारबाट थिए र युधिष्ठिर र दुर्योधनका जेठा छोरा थिए, तर उनको वास्तविक पहिचान उनको मृत्युसम्म अज्ञात रह्यो । कर्णलाई एकजना महान् योद्धा र परोपकारी मानिन्छ । उनलाई दानवीर र अङ्गराज कर्ण भनेर पनि चिनिन्छ । 
    कुन्तीका लागि वरदानका रूपमा कर्णको जन्म भएको थियो । एक पटक जब उनी कुमारी थिइन्, दुर्वासा ऋषि उनको बुबाको दरबारमा आए । त्यसपछि कुन्तीले वर्षभरि ऋषिको राम्रो सेवा गरिन् । कुन्तीको सेवा भावनाबाट प्रसन्न भएर उनले आफ्नो दिव्य दर्शनले उनलाई पाण्डुबाट सन्तान जन्माउन नसक्ने देखे र उनलाई कुनै पनि देवताको स्मरण गरेर सन्तान जन्माउन सक्ने वरदान दिए । एक दिन, आफ्नो उत्सुक कौमार्यमा, कुन्तीले सूर्य भगवानको ध्यान गरिन् । यससँगै सूर्य देवता प्रकट भए र उनको नाभी छोए त्यसपश्चात कुन्तिको गर्भ रहन गयो । समय बित्दै जाँदा कुन्तीको गर्भबाट एउटा बच्चा जन्मिएको थियो जो आगोमा सूर्य जस्तै थियो र जन्मदेखि नै उसको शरीरमा जोडिएको कवच र कुण्डल लिएर जन्मिएको थियो । कुन्ति अविवाहित भएकाले सार्वजनिक गर्दा बेइज्जत हुने डरले उक्त वच्चा गङ्गामा बगाइदिइन् । 

    यसरी, कर्णले तिनवटा छुट्टै श्राप पाए। दुर्भाग्यवश, यी तिनै श्रापहरू कुरुक्षेत्रको निर्णायक युद्धमा निर्णाय कबनेर आइदिए । जसका कारण कर्ण युद्धमा हतियारविहीन, रथविहीन असहाय बन्न पुगे । जसका कारण आँफुसँग युद्ध कौशल,शक्ति र आत्मविश्वास हुँदा हुँदै पनि युद्ध हार्न पर्यो । अर्थात मारिनु पर्यो ।


    जब राजा धृष्टराजका सारथी अधिरथ र उनकी पत्नी राधाले उनलाई नदीबाट उद्धार गरि पालनपोषण गर्न थाले । आफ्नो जन्मको रहस्योद्घाटन र अङ्गको राजा बनेपछि पनि कर्णले सधैँ उनीहरूलाई आफ्ना आमाबाबु मान्थे र आफ्नो मृत्युसम्म सबै पुत्र धर्महरू पालन गरे । अङ्गको राजा बनेपछि कर्णको नाम अङ्गराज पनि थियो । 
    कर्णले परशुरामसँग सम्पर्क गरे, जसले ब्राह्मण र वर्णहरूलाई मात्र बिद्या सिकाउँथे ।  उनले वेद जान्नेहरूलाई मात्र सिकाउने वाचा गरेका थिए । कर्णले आफू ब्राह्मण भएको दाबी गरे र परशुरामलाई शिक्षाका लागि अनुरोध गरे । परशुरामले कर्णको अनुरोध स्वीकार गरे र उनलाई कुस्ती तथा धनुर्विद्यामा समान रूपमा कौसल बनाए । यसरी कर्ण परशुरामका धेरै मेहनती र निपुणर््ा शिष्य बने ।
    कर्णलाई आफ्ना गुरु परशुराम र धरती माताबाट विभिन्न श्रापहरू परेका थिए । यसबाहेक, कर्णले धेरै श्रापहरू पाएका थिए । 
    कर्णको शिक्षा अन्तिम चरणमा थियो । एक दिन गुरु परशुरामले कर्णको काखमा आफ्नो टाउको राखेका थिए । केही समयपछि एउटा बिच्छी आयो अनि उनको एउटा खुट्टामा डस्न थाल्यो । गुरुको विश्राममा खलल नपरोस् भनेर कर्णले बिच्छीलाई हटाएनन् र यसको टोकाइ सहन गरे । केही समयपछि, गुरुजीको निद्रा भङ्ग भयो र उनले कर्णको खुट्टामा धेरै रगत बगिरहेको देखे । उनले भने कि क्षत्रियमा मात्र बिच्छीको टोकाइ सहने धैर्य हुन्छ, ब्राह्मणमा होइन । कर्ण क्षेत्रीय वर्णको हो भनने थाहा पाएपछि झुट बोलेका कर्णलाई उनले श्राप दिन्छन् ।  
    कर्ण, जसलाई आफू कुन वंशको हुँ भन्ने थाहा थिएन, उनले गुरुलाई अनुनय गरे तर श्राप फिर्ता भएन । कथाका अनुसार भगवान इन्द्रले बिच्छीको रुप धारण गरेर यस्तो कर्णको क्षेत्रीय वर्ण चिनाएका थिए ।  
    परशुरामजीको आश्रम छोडेपछि कर्ण केही समयका लागि घुम्न गए । अभ्यासको क्रममा, उनले गाईको बाच्छोलाई जङ्गली जनावरको रूपमा बुझे र त्यसमा शब्द छेड्ने तीर हाने अनि बाच्छो मारिएको थियो । त्यसपछि गाईका मालिकले कर्णलाई श्राप दिए कि जसरी उनले एक असहाय जनावरलाई मारे त्यसै गरी कर्णलाई पनि मर्न परोस् । कर्णलाई फेरी अर्को श्राप पर्यो ।  
    अर्को कुनै दिन कर्ण कतै जाँदै थिए, बाटोमा उनले एउटी कन्यालाई देखे । कन्या आफ्नो भाँडोबाट घिउ चुहिएको कारण रोइरहेकी थिइन् ।  कर्णले बुझ्न खोज्दा कन्याकी सौतेनी आमाले घिउ नाश परेको भनी उनलाई भकुर्ने डर छ भन्छिन् ।  दयालु कर्णले उपाय सुनाउँछन् म तिमिलाई नयाँ घिउ उपलब्ध गराइदिने छु । तर ति कन्याले नया घिउ नचाहिने बरु पोखिएको घिउ सोहोरिदिए हुन्छ भनेर जिद्दि कसिन् । त्यसपछि, कन्यामाथि दया गर्दै, कर्णले आफ्नो मुठ्ठीमा घिउ भएको माटो लिए र त्यसलाई निचोर्न थाले माटोबाट घिउ भाँडोमा खस्दै गर्दा हातबाट एउटी महिलाको पीडादायी आवाज सुनियो । जब उनले आफ्नो मुठी खोले, त्यहाँ धरती मातालाई देखे । त्यस पीडाबाट आक्रोशित धरती माताले एउटी छोरीको घिउका लागि यति धेरै पीडा दिएको भन्दै श्राप दिइन् कि एक दिन जीवनको निर्णायक युद्धमा उनको रथको पाङ्ग्रा कब्जा हुनेछ जसरी उनले माटोलाई आफ्नो मुठ्ठीमा लिएका थिए । 
    यसरी, कर्णले तिनवटा छुट्टै श्राप पाए। दुर्भाग्यवश, यी तिनै श्रापहरू कुरुक्षेत्रको निर्णायक युद्धमा निर्णाय कबनेर आइदिए । जसका कारण कर्ण युद्धमा हतियारविहीन, रथविहीन असहाय बन्न पुगे । 
    कर्णले शकुनीलाई मन पराउँदैनथे र सधैँ दुर्योधनलाई आफ्ना शत्रुहरूलाई पराजित गर्न आफ्नो युद्ध कौशल र शक्ति प्रयोग गर्न सल्लाह दिन्थे, कुटिल चालहरू गर्नु हुँदैन भन्ने उनको मान्यता थियो । जब लक्षगृहमा पाण्डवहरूलाई मार्ने प्रयास असफल हुन्छ, कर्णले दुर्योधनलाई उनको कायरता भनेर हप्काउँछन् र भन्छन् कि कायरहरूको सबै चालहरू असफल हुन्छन् र उनलाई योद्धा जस्तै व्यवहार गर्न र आफ्नो वीरताबाट आफूले चाहेको कुरा हासिल गर्न भनी बुझाउँछन् । कर्णले दुर्योधनलाई चित्राङ्गदकी राजकुमारीसँग विवाह गर्न पनि सहयोग गरे । आफ्नो स्वयंवरमा, उनले दुर्योधनलाई अस्वीकार गरेकी भए पनि दुर्योधनले उनलाई जबरजस्ती लगे । त्यसपछि त्यहाँ उपस्थित अन्य राजाहरूले उनको पछि लागे, तर कर्णले मात्रै ती सबैलाई पराजित गरे। पराजित राजाहरूमध्ये जरासन्ध, शिशुपाल, दन्तवक्र, साल्वा र रुक्मी थिए । कर्णको प्रशंसाका रूपमा जरासन्धले कर्णलाई मगधको अंश दिए । भीमले पछि कृष्णको सहयोगमा जरासन्धलाई पराजित गरे, तर त्योभन्दा धेरै अघि कर्णले उनलाई एक्लै पराजित गरेका थिए । 
    अङ्गराज बनेपछि कर्णले घोषणा गर्छन् ,जब उनी दिनको समयमा सूर्य देवताको पूजा गर्छन्, र यदि कसैले उनीसँग केही माग्छन् भने उसले कहिल्यै खाली हात फर्कने छैन । यसैमा उनको कमजोरी देखिन्छ । भगवान इन्द्र र माता कुन्तीले महाभारतको युद्धमा कर्णको उदारताको फाइदा उठाए । 
    महाभारत युद्धको बिचमा, कर्ण सेनापति बन्नुभन्दा एक दिन अघि, इन्द्रले साधुको भेषमा कर्णसँग उनको कवच–कोइलाहरू मागे, किनभने यदि यी कवच–कोइलाहरू कर्णसँग थिए भने उनलाई युद्धमा पराजित गर्न असम्भव थियो भन्ने गरिएको छ । 
    त्यसै गरी, माता कुन्तीलाई पनि कर्णले आफ्ना पाँच छोराहरू यस महान् युद्धबाट अवश्य बाँच्ने र उनले अर्जुनबाहेक कुनै पनि पाण्डवलाई मार्ने छैन भनी वाचा गरेका थिए। उनले पनि त्यसै गरे, कर्णले अर्जुनलाई मार्न इन्द्रास्त्रका लागि देवराज इन्द्रलाई पनि आग्रह गरेका थिए ।
    पाण्डवहरूलाई छलपूर्वक पराजित गर्ने शकुनीको योजनामा कर्ण कहिल्यै सहमत भएनन् । उनी सधैँ युद्धको पक्षमा थिए र सधैँ दुर्योधनलाई युद्धको बाटो रोज्न आग्रह गर्थे । यद्यपि, उनी दुर्योधनलाई खुसी पार्न जुवा खेल खेल्थे, जुन पछि कुख्यात द्रौपदी घोटालाको घटनामा परिणत भयो । 
    जब शकुनिले चालबाजी गरेर पासाकोे खेलमा युधिष्ठिरबाट सबै कुरा जिते, पाण्डवकी पत्नी द्रौपदीलाई दुशासनले दरबारमा तानेर लग्यो र दुर्योधन र उनका भाइहरूले द्रौपदीको साडी झिक्ने प्रयास गरे । कर्ण दुर्योधनका धेरै असल साथी थिए, तर द्रौपदीको विद्रोहको समयमा कर्णले द्रौपदीको अपमानलाई समर्थन गरेनन्, यसको विरोध गर्दै भने–“हस्तिनापुरको कुनै पनि महिलासँग यस्तो गर्नु पाप हो ।“ यसरी हिरो हुँदा हुँदै पनि दुर्योधनको संगतले भेलेन हुँदै गए कर्ण ।
    त्यही ठाउँमा भीमले आफू एक्लैले युद्धमा दुर्योधन र उनका सबै भाइहरूलाई मार्ने वाचा गरे । अर्जुनले कर्णलाई मार्ने वाचा गर्छन् किनभने कर्ण दुर्योधनको पक्षमा थिए । 
    पाण्डवहरूको वनवासको समयमा, कर्णले दुर्योधनलाई पृथ्वीको सम्राट बनाउने काम लिन्छन् । कर्णले देशभरि सैन्य अभियानहरू सुरु गरे र राजाहरूलाई पराजित गरे र उनीबाट हस्तिनापुरका राजा दुर्योधनप्रति वफादार रहने शपथ लिए, अन्यथा उनी युद्धमा मारिनेछन् । कर्ण सबै युद्धमा सफल भए। महाभारतमा वर्णन गरिएको छ कि आफ्नो सैन्य अभियानहरूमा कर्णले धेरै युद्धहरू लडे र कम्बोज, शक, केकाया, अवन्ती, गान्धार, मद्र, त्रिगत, तङ्गन, पञ्चल, भिदेह, सुह्मस, अङ्ग, बङ्ग, निषाद, कलिङ्ग, वत्स, अश्मका, ऋषिका र म्लेच्छहरू र वनवासीहरू लगायत अन्य धेरै राज्य र साम्राज्यहरूमाथी विजय प्राप्त गरे । 
     भगवाान कृष्णले महाभारत युद्धपुर्व कर्णलाई उनी पाण्डवको छोरा भएको र सबैभन्दा जेठो छोरा भएकोले उनका लागि युधिष्ठिरले आफ्नो सिंहासन छोड्ने र उनी चक्रवती सम्राट बन्ने आश्वासन दिन्छन् । 
    तर यो सबै पछि पनि कर्णले पाण्डवहरूको पक्षमा लड्न अस्वीकार गरे, किनकि उनले आफूलाई दुर्योधनको ऋणी मानेका थिए र उनलाई मृत्युपर्यन्त दुर्योधनको पक्षमा लड्ने वाचा गरेका थिए। उनले कृष्णलाई यो पनि भन्छन् कि जबसम्म उनी सत्यको पक्षमा रहेका पाण्डवहरूको पक्षमा छन्, उनको पराजय पनि निश्चित छ । त्यसपछि कृष्ण केही निराश हुन्छन्, तर कर्णको वफादारी र मित्रताको प्रशंसा गर्छन् र उनको निर्णय स्वीकार गर्छन् र आफ्नो मृत्यु नभएसम्म आफ्नो साँचो पहिचान गोप्य राख्ने वाचा गर्छन्।
    महाभारतको युद्ध नजिकिँदै गर्दा आमा कुन्ती कर्णलाई भेट्न गइन् र उनको वास्तविक पहिचानबारे जानकारी दिइन्। उनी आफ्नो छोरा र जेठो पाण्डव भएको बताउँछिन्। उनले आफूलाई राधेया (राधाको छोरा) होइन कौन्तेया (कुन्तीको छोरा) भन्न आग्रह गर्छिन् र कर्णले जवाफ दिन्छन् कि उनी उनलाई कौन्तेयको रूपमा होइन, सम्पूर्ण विश्वले राधेयको रूपमा चिन्ने चाहन्छन्।ृढे कुन्तीले उनलाई पाण्डवहरूतिर फर्कन भन्छिन् । धेरै ढिला भैसकेको बताउँदै उनले अर्जुनबाहेक कुनै पनि पाण्डवलाई मार्ने छैन भनी माता कुन्तीलाई वाचा गर्छन्। कर्णले आफ्नी आमालाई उनीहरूको सम्बन्ध र उनको जन्मलाई आफ्नो मृत्यु नभएसम्म गोप्य राख्न अनुरोध गर्छन्। 
    कुन्तीले कर्णसँग अर्को प्रतिज्ञा माग्छिन् कि उनले एक पटक मात्र नागास्त्र प्रयोग गर्नुपर्छ। कर्णले पनि कुन्तीलाई यो वाचा दिन्छन्। फलस्वरूप, पछि कुरुक्षेत्र युद्धमा कर्णले एकभन्दा बढी पटक नागशास्त्र प्रयोग गर्न सकेनन् जसकाकारण कर्णलाई युद्ध जित्न भारी पर्यो ।
    जम्मा जम्मी १८ दिन चलेको महाभारत युद्धको तेह्रौँ दिनको युद्धमा कौरव सेनाका सेनापति गुरु द्रोणाचार्यले युधिष्ठिरलाई कब्जा गर्न चक्रव्यूह÷पद्मव्यूह बनाए। पाण्डव पक्षमा, कृष्ण र अर्जुनलाई मात्र चक्रव्यूह प्रवेश थाहा थियो। तर त्यस दिन त्रिगर्तका राजा–भाइहरूले लडाइँ गर्दा उनीहरूलाई चक्रव्यूह स्थानबाट धेरै टाढा लगे। त्रिगत दुर्योधनको शासनअन्तर्गतको राज्य थियो। अर्जुनका छोरा अभिमन्युलाई चक्रव्यूहमा प्रवेश गर्न मात्र थाहा थियो, यसबाट बाहिर निस्कन थिएन, जुन उनले आमाको गर्भमा हुँदा सुनेका थिए र उनका बुबा अर्जुनले आफ्नी आमालाई यो विधि बुझाउँदै थिए, र बिचमा उनी सुतिरहेका थिए। 
    तर अभिमन्यु चक्रव्यूहमा प्रवेश गरेसँगै सिन्धुका राजा जयद्रथले प्रवेशद्वार अवरुद्ध गरे र अन्य पाण्डवहरूलाई प्रवेश गर्न दिएनन्। त्यसपछि अभिमन्यु शत्रुको परिधिमा एक्लै थिए। एक्लै भए पनि उनले वीरतापूर्वक लडे र कौरव सेनाका ठुला योद्धाहरूलाई एक्लैले पराजित गरे। कर्ण र दुर्योधनले गुरु द्रोणको निर्देशनअनुसार अभिमन्युलाई मार्ने निर्णय गरे। कर्णले बाण प्रहार गरी अभिमन्युको धनु र रथको एउटा पाङ्ग्रा तोड्यो जसका कारण उनी भुइँमा खसे र अन्य कौरवहरूले उनलाई आक्रमण गरे। यस युद्धमा अभिमन्यु मारिए। युद्धको अन्त्यमा, जब अर्जुनले अभिमन्युको मृत्युमा जयद्रथको सबैभन्दा ठुलो हात रहेको थाहा पाउँछन्, उसले भोलिपल्टको सूर्यास्तअघि जयद्रथलाई मार्ने वा अग्नि समाधि लिने वाचा गर्छन् ।
    चौधौँ दिनको युद्ध सूर्यास्त नभएसम्म अप्रत्याशित रूपमा जारी रह्यो र अर्ध–असुर भीमपुत्र घटोत्कचले कौरव सेनाको हत्या गरे। सामान्यतया, असुरहरू रातको समयमा धेरै शक्तिशाली हुन्छन्। दुर्योधन र कर्णले बहादुरीपूर्वक उनको सामना गरे र उनीसँग लडे। अन्ततः, घटोत्कचले त्यही रात सम्पूर्ण कौरव सेनालाई नष्ट गर्ने जस्तो लाग्दा दुर्योधनले कर्णलाई कुनै प्रकारले समस्याबाट छुटकारा पाउन अनुरोध गरे। कर्ण घटोत्कचमा शक्तिको हतियार फायर गर्न बाध्य भए। यो हतियार कर्णलाई भगवान इन्द्रले उनको परोपकारको सम्मानको रूपमा दिएका थिए (जब कर्णले आफ्नो कवच इन्द्रलाई दान गरे) तर कर्णले यो हतियार एक पटक मात्र प्रयोग गर्न सक्थे, त्यसपछि त्यो हतियार इन्द्रमा फर्कियो। यसरी, घटोत्कचमा शक्तिको हतियार प्रयोग गरेपछि, उनले पछि अर्जुनमा यसको प्रयोग गर्न सकेनन्। 

    यस दिन कर्णले भीमसँग युद्ध गरे। भीमले कर्णलाई द्वंद्वयुद्धका लागि चुनौती दिए, र भीमले कर्णलाई पराजित गरे, र दोस्रो द्वंद्वयुद्ध भयो जसमा भीम पराजित भए, र कर्णले केही गर्नुअघि नै अर्जुन आइपुगे। त्यसपछि कर्णले अर्जुनको सामना गरे, त्यसपछि कर्णले अर्जुनमाथि हतियार प्रयोग गरे, जसलाई अर्जुनले प्रतिरोध गरे ।  
    सत्रौँ दिनमा महाभारतको सबैभन्दा खतरनाक युद्ध भयो, जसको परिणामस्वरूप कर्णको मृत्यु भयो । युद्धको चौधौँ दिनमा कर्ण र अर्जुनले ठुलो युद्ध लडे । 

    mahabharat.jpg
    www.bhuinpati.com


    कर्णको मृत्युसँगै युद्ध समाप्त भएपछि मृतकका लागि अन्त्येष्टि संस्कार गरिँदै थियो। त्यसपछि आमा कुन्तीले आफ्ना छोराहरूलाई कर्णका लागि पनि सबै मृत संस्कारहरू गर्न अनुरोध गरिन्। जब उनले कर्णलाई कपासका छोरा भन्दै आपत्ति जनाएका थिए, कुन्तीले कर्णको जन्मको रहस्य प्रकट गरिन्। तब भ्रातृहत्याको पापका कारण सबै पाण्डव दाजुभाइ स्तब्ध हुन्छन्। 
    युधिष्ठिर र दुर्योधन दुवै कर्णको अन्तिम संस्कार गर्न चाहन्थे। युधिष्ठिरको दाबी थियो कि उनी कर्णका कान्छो भाइ भएकाले यो अधिकार उनको थियो। दुर्योधनको दाबी थियो कि युधिष्ठिर र अन्य पाण्डवहरूले कर्णलाई कहिल्यै भ्रातृभावको व्यवहार गरेनन्, त्यसैले अहिले यो दाबी गर्न कुनै औचित्य छैन। त्यसपछि कृष्णले मध्यस्थता गर्छन् र युधिष्ठिरलाई दुर्योधनको मित्रताको बन्धन बलियो छ भनेर बुझाउँछन्, त्यसैले दुर्योधनलाई कर्णको अन्तिम संस्कार गर्न दिइन्छ ।
    जब १ दिनको युद्ध समाप्त हुन्छ, कृष्णले अर्जुनलाई आफ्नो रथबाट तल झर्न आग्रह गर्छन्। जब अर्जुन तल झर्छन्, उनीहरूले उनलाई केही टाढासम्म लैजान्छन्। त्यसपछि तिनीहरूले हनुमानलाई रथको झण्डाबाट तल झर्न सङ्केत गर्छन्। जसै श्री हनुमान त्यो रथबाट निस्किन्छन्, अर्जुनको रथका घोडाहरू जिउँदै जलाइन्छन् र रथ विस्फोट हुन्छ। यो देखेर अर्जुन आश्चर्यचकित भए। त्यसपछि श्री कृष्णले कर्णको घातक हतियारका कारण अर्जुनको रथमा यो विस्फोट भएको बताउँछन्। यो अहिलेसम्म सुरक्षित थियो किनभने यसमा स्वयंको कृपा र श्री हनुमानको शक्ति थियो कि रथले अहिलेसम्म यी विनाशकारी हतियारहरूको प्रभावको सामना गरेको थियो।
    कर्ण एक योद्धा हुन् जसले दुखद जीवन बिताएका थिए । उनलाई एक महान योद्धा, साहसी आत्मविश्वासका साथ एक महान नायक मानिन्छ जसले आफ्नो जीवनको प्रतिकूल परिस्थितिहरूसँग सङ्घर्ष गरे। 
    कर्णको छविमा प्रश्न चिन्ह दुर्योधनप्रतिको कर्णको स्नेहले अनिच्छापूर्वक, कर्णको आफ्नै अनिच्छाको बाबजुद, आफ्ना प्रिय मित्र दुर्योधनलाई पाण्डवहरूप्रतिको कुकर्ममा सहयोग गरÞ्यो। कर्णलाई पाण्डवहरूप्रति दुर्योधनको दुर्भावनापूर्ण योजनाहरूको ज्ञान थियो। उनलाई यो पनि थाहा थियो कि सत्यसँग टकरिनका लागि यसको पतन पनि निश्चित छ। जबकि केही मानिसहरूले विश्वास गर्छन् कि कर्ण आफैले कुरु दरबारमा द्रौपदीका लागि ’वैश्य’ शब्द प्रयोग गरेर आफ्नो नाम कालो गरे। तैपनि, अभिमन्युको मृत्युमा कर्णको भूमिका र एकजना योद्धाको विरुद्धमा धेरै योद्धाहरूले लडिरहेका थिए भन्ने तथ्यले एक महान योद्धाको रूपमा उनको छविलाई धेरै क्षति पुर्यायो, र त्यसपछि त्यही युद्धमा उनको पनि त्यस्तै अवस्था भयो। महाभारतका केही व्याख्याहरूअनुसार, यो कार्यले नै कर्णले युद्धमा अधर्मको पक्षमा लडिरहेका थिए भन्ने कुरा राम्रोसँग प्रमाणित गरÞ्यो । तथापी आफ्नै कमजोरीका कारणले कर्णले युद्ध हारेका थिए । जाल, झेल र छलकपट नभएका भए कर्णलाई पराजित गर्न कृष्ण र अर्जुनलाई सम्भव थिएन । स्नेह र वाचाले गर्दा अधर्मको पक्षमा लाग्नुपर्ने विवशता र विभिन्न खाले श्रापहरुका कारण युद्धमा हार व्यहोरेका कर्णलाई हिन्दुशास्त्रमा विर योद्धाका रुपमा चित्रण गरिएको छ । 


    सन्दर्भ सामाग्री :  “कर्ण–महाभारतको उपेक्षित चरित्र“। ,“दानवीर ’कर्ण’ को परिचय,महाभारत–कर्णको जन्मको कथा ,संस्कृतमा महाभारत, ’कर्ण–कुन्ती संवाद’,कर्ण र अर्जुनः समानता 

    प्रतिक्रिया दिनुहोस
    सम्बन्धित बिषय

    © 2026 All right reserved to bhuinpati.com  | Site By : SobizTrend